Gezondheid is meer dan alleen voeding en beweging

Als ik mensen vraag wat er in hun opkomt als ze denken aan 'gezond zijn', zijn de antwoorden opvallend vergelijkbaar: goed eten, bewegen, misschien genoeg slapen.

Dat is natuurlijk allemaal belangrijk. Maar ik heb het altijd interessant gevonden dat we gezondheid instinctief reduceren tot slechts een handvol gewoonten, terwijl we diep van binnen weten dat ons leven veel complexer is dan dat.

Een consult begint zelden met iemand die zegt dat hij zich niet lekker voelt omdat hij niet genoeg groenten eet. Vaker begint het gesprek met iets als: "Ik ben de laatste tijd zo moe" of "Ik voel me gewoon niet meer mezelf."

Naarmate we praten, wordt het beeld geleidelijk completer. Het werk is al maanden stressvol. Een ouder is ziek geworden. De slaap laat te wensen over. Sporten is stilletjes uit de week verdwenen. Eten is iets wat tussen vergaderingen door gepropt moet worden. Vrienden zijn al een tijd niet gezien. Al snel hebben we het niet meer over één symptoom of één gewoonte. We hebben het over iemand die probeert veel aspecten van zijn leven tegelijkertijd draaiende te houden.

Dat is waarschijnlijk een van de belangrijkste lessen die ik als huisarts heb geleerd. Mensen zijn wonderbaarlijk complex. Gezondheid ook.

Hoe meer ik leerde over leefstijlgeneeskunde, hoe meer ik me realiseerde dat we deze complexiteit niet moeten negeren of bagatelliseren. We moeten het juist omarmen. Ons lichaam maakt geen onderscheid tussen voeding en slaap, beweging en stress, of emoties en relaties. We doen dat omdat het ze makkelijker te bestuderen maakt. Ons lichaam reageert simpelweg op alles wat er gebeurt, allemaal tegelijk.

Ik denk soms dat we heel goed zijn geworden in inzoomen, maar niet zo goed in uitzoomen.

De geneeskunde heeft enorm geprofiteerd van specialisatie. We hebben cardiologen, neurologen, endocrinologen, longartsen en vele andere specialisten, elk met een ongelooflijke expertise. Wij hebben die kennis nodig. Maar als je je lichaam vraagt ​​waar cardiologie eindigt en endocrinologie begint, weet het niet waar je het over hebt. Een slechte nachtrust verandert de eetlusthormonen. Chronische stress tast het immuunsysteem aan. Eenzaamheid heeft invloed op de lichamelijke gezondheid. Regelmatige beweging verbetert tegelijkertijd het humeur, de stofwisseling en de slaap. Geen van deze systemen werkt geïsoleerd, dus misschien is het niet verrassend dat onze gezondheid dat ook niet doet.

Een paar jaar geleden begon ik te zoeken naar een manier om dit te visualiseren. Niet omdat ik een nieuw model of raamwerk wilde, maar omdat ik merkte hoe vaak gesprekken over gezondheid gefragmenteerd raakten. We springen van diëten naar supplementen, van beweging naar mindfulness, van hormonen naar darmgezondheid, alsof het aparte onderwerpen zijn, terwijl dat zelden het geval is. Zo is dit kompas ontstaan.

Uiteindelijk heb ik zeven fundamenten gekozen. Niet omdat ze de enige dingen zijn die ertoe doen, en zeker niet omdat ze los van elkaar bestaan. Integendeel. Ik heb ze gekozen omdat ze samen de meeste omgevingen bestrijken waarin onze gezondheid wordt gevormd.

Het eerste fundament is brandstof. Ik heb bewust voor dat woord gekozen in plaats van voeding, omdat ons lichaam veel meer nodig heeft dan alleen voedsel. We functioneren letterlijk op wat ons lichaam binnenkomt: het voedsel dat bouwstenen en energie levert, het water dat talloze processen mogelijk maakt en de lucht die de zuurstof levert waar elke cel van afhankelijk is. Samen vormen ze de brandstof voor alles wat we doen.

Voeding is waarschijnlijk het onderdeel waar we het meest aan denken, maar het is veel meer dan alleen calorieën. Elke maaltijd stuurt signalen door het hele lichaam en beïnvloedt hormonen, bloedsuikerspiegel, het darmmicrobioom, ontstekingen en talloze andere processen. Hetzelfde geldt voor hydratatie en ademhaling. Ze houden ons niet alleen in leven; ze bepalen hoe goed ons lichaam in staat is energie te produceren, te transporteren en te gebruiken. Brandstof gaat met andere woorden niet alleen over wat we eten. Het gaat over alles wat we binnenkrijgen en wat ons in staat stelt te functioneren.

Het tweede fundament is doen of handelen. Handelen gaat over betrokkenheid bij de wereld om ons heen. We zijn gemaakt om te bewegen, zeker, maar ook om te werken, te spelen, te creëren, te ontdekken, te bouwen, te communiceren en te interageren met onze omgeving. Of je nu de hond uitlaat, in de tuin werkt, schildert, je huis renoveert, een instrument bespeelt, lacht met vrienden of je kinderen achterna zit in het park, je geeft uiting aan iets dat diep menselijk is: de behoefte om te doen, bij te dragen en betrokken te zijn.

Veel van deze activiteiten omvatten beweging, wat een van de redenen is waarom lichamelijke activiteit zo heilzaam is. Onze spieren, botten, hart en hersenen reageren allemaal positief wanneer we ze gebruiken. Maar handelen gaat verder dan alleen bewegen. Het gaat erom onze vaardigheden in actie te brengen en deel te nemen aan de wereld om ons heen. Een gezond leven wordt niet alleen gevoed door wat we tot ons nemen, maar ook door wat we ermee doen.

Dan komt het herstel. Als er één ding is dat de moderne maatschappij vaak onderschat, dan is het herstel. We dragen drukte vaak als een ereteken, terwijl het lichaam zich juist herstelt tijdens rustperiodes. Tijdens de slaap worden herinneringen vastgelegd, hormonen gereguleerd en talloze onderhoudsprocessen in stilte uitgevoerd. Herstellen betekent ook ruimte maken voor momenten gedurende de dag waarop we niet constant aan de slag hoeven te gaan.

Het vierde fundament is Denken & Voelen. Lange tijd had de geneeskunde de neiging om fysieke en mentale gezondheid meer van elkaar te scheiden dan ik nuttig vond. Iedereen die wel eens stress heeft gehad voor een belangrijke presentatie weet dat gedachten zich onmiddellijk fysiek manifesteren. Je hart gaat sneller kloppen. Je ademhaling verandert. Je spieren spannen zich aan. Ons emotionele leven staat niet los van onze biologie; het is er diep mee verweven.

Maar onze gedachten en emoties beïnvloeden niet alleen ons lichaam. Ze bepalen ook hoe we de wereld om ons heen ervaren. Twee mensen kunnen precies dezelfde situatie meemaken en er toch totaal verschillende ervaringen aan overhouden, omdat ze die anders interpreteren. Wat we opmerken, wat we verwachten, wat we vrezen en wat we geloven, kleurt allemaal onze perceptie van de werkelijkheid. In die zin reageren we niet simpelweg op de wereld zoals die is; we reageren op de wereld zoals we die ervaren.

Leren onze gedachten en emoties te begrijpen gaat niet over 'positief denken' of het negeren van moeilijke gevoelens. Het gaat erom ons bewust te worden van de bril waardoor we naar onszelf, anderen en de wereld kijken. Dat bewustzijn kan niet alleen veranderen hoe we ons voelen, maar ook hoe we handelen, hoe we met anderen omgaan en uiteindelijk hoe we onze gezondheid ervaren.

Het vijfde fundament is verbondenheid. Mensen zijn altijd van elkaar afhankelijk geweest. Dat is niet veranderd, ook al voelt het in het moderne leven soms anders. Sterke relaties, een gevoel van erbij horen en betekenisvol sociaal contact worden consequent geassocieerd met een betere gezondheid. We beschouwen eenzaamheid vaak als een emotionele ervaring, maar het heeft meetbare effecten op het hele lichaam.

Het zesde fundament is Groei. Deze wordt misschien wel het minst besproken in de gezondheidszorg, maar ik denk dat hij essentieel is. We floreren wanneer we blijven leren, ons aanpassen en onze zin blijven vinden. Groei betekent niet altijd meer bereiken. Soms betekent het herstellen na een ziekte. Soms is het een nieuwe vaardigheid ontwikkelen op je vijfenzestigste. Soms is het gewoon een beetje wijzer worden dan een jaar geleden.

Ten slotte is er de omgeving. We denken graag dat we onze eigen keuzes maken, maar onze omgeving beïnvloedt er ongemerkt veel van. Het beschikbare voedsel, de buurt waarin we wonen, de toegang tot groene ruimtes, de luchtkwaliteit, lawaai, licht, zelfs de mensen om ons heen – het heeft allemaal invloed op onze gezondheid, vaak zonder dat we het doorhebben. Het veranderen van de omgeving is soms gemakkelijker dan alleen op wilskracht te vertrouwen.

Je hebt misschien gemerkt dat deze zeven fundamenten elkaar constant overlappen. Beter slapen maakt gezonder eten vaak makkelijker. Regelmatig bewegen verbetert de slaap. Tijd doorbrengen in de buitenlucht vermindert stress. Sterke relaties maken gedragsverandering duurzamer. Verbetering op één gebied creëert vaak kansen op een ander gebied. Daarom zie ik dit niet echt als zeven afzonderlijke fundamenten. Ik zie het als één onderling verbonden systeem dat toevallig makkelijker te begrijpen is vanuit verschillende invalshoeken.

Daarom is de afbeelding in het midden van het kompas ook een pad: gezondheid is geen bestemming die we wel of niet bereiken. Het is iets waar we naartoe bewegen, keuze voor keuze. Soms gaan we snel vooruit. Soms komt het leven ertussen en staan ​​we een tijdje stil. Af en toe zetten we een paar stappen terug. Dat hoort bij het mens-zijn.

Mijn hoop met The Health Shift is niet om je ervan te overtuigen alle zeven fundamenten te perfectioneren. Ik denk niet dat dat mogelijk is, en ik weet niet zeker of het überhaupt wenselijk zou zijn. In plaats daarvan hoop ik dat dit kompas je helpt om met wat meer nieuwsgierigheid en wat minder oordeel naar je eigen gezondheid te kijken. In plaats van te vragen: "Wat is hét belangrijkste dat ik moet doen?", is het misschien beter om te vragen: "Welk aspect van mijn leven heeft nu aandacht nodig?"

In de komende weken, maanden en hopelijk jaren zullen we elk van deze fundamenten veel gedetailleerder onderzoeken. We zullen kijken naar wat de wetenschap ons vertelt, waar het bewijs sterk is, waar er nog onzekerheid bestaat en – het allerbelangrijkste – hoe deze ideeën zich vertalen naar het dagelijks leven. Want uiteindelijk bouw je je gezondheid niet op door artikelen te lezen. Je bouwt je gezondheid op in gewone momenten: wat we eten, hoe we bewegen, met wie we tijd doorbrengen, hoe we herstellen en de keuzes die we maken, vaak zonder erbij na te denken. Mijn hoop is dat dit kompas je helpt om die keuzes iets meer betekenis te geven.